۱۶ شهریور ۱۴۰۵، ۲۰:۵۴

رونمایی از هوش مصنوعی بومی «دین‌دان» با ظرفیتی معادل ۷۰ پاسخگوی انسانی

رونمایی از هوش مصنوعی بومی «دین‌دان» با ظرفیتی معادل ۷۰ پاسخگوی انسانی

قم- رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی گفت: هوش مصنوعی بومی «دین‌دان» با پاسخگویی روزانه به حدود سه هزار پرسش، ظرفیتی معادل فعالیت ۷۰ پاسخگوی انسانی دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، احمد اولیائی روز دوشنبه در نشست خبری معرفی سامانه هوشمند پاسخگویی به سوالات دینی، اظهار کرد: هوش مصنوعی «دین‌دان» یکی از ظرفیت‌های جدید مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی است که می‌تواند در پاسخگویی سریع‌تر به نیازهای مخاطبان نقش مؤثری ایفا کند.

وی با بیان اینکه این سامانه در حال حاضر روزانه حدود سه هزار پرسش دینی را پاسخ می‌دهد، افزود: برآوردهای موجود نشان می‌دهد ظرفیت عملکرد «دین‌دان» معادل فعالیت حدود ۵۰ تا ۷۰ پاسخگوی انسانی است و همین ویژگی امکان توسعه خدمات پاسخگویی را بدون نیاز به افزایش متناسب نیروی انسانی فراهم می‌کند.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به میزان اتقان پاسخ‌های این سامانه گفت: میزان انطباق پاسخ‌های «دین‌دان» با پاسخ‌های کارشناسی حدود ۹۵ درصد است و عملکرد این سامانه به شکل مستمر مورد نظارت و ارزیابی قرار دارد.

اولیائی ادامه داد: هرگونه اشکال احتمالی در پاسخ‌های ارائه شده به صورت روزانه بررسی می‌شود و فرآیند اصلاح و تقویت سامانه نیز به طور مداوم در دستور کار قرار دارد.

وی تأکید کرد: استفاده از هوش مصنوعی به معنای حذف پاسخگوی انسانی نیست و حتی با افزایش چشمگیر ظرفیت سامانه‌های هوشمند، ارتباط مستقیم روحانیت و کارشناسان دینی با مردم همچنان برای این مرکز اهمیت و موضوعیت خواهد داشت.

هوش مصنوعی مکمل پاسخگویان انسانی است

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با اشاره به رویکرد این مجموعه در استفاده از فناوری‌های نوین افزود: مأموریت ما واگذاری کامل فرآیند پاسخگویی به هوش مصنوعی نیست، بلکه تلاش داریم از این فناوری به عنوان یک ابزار مکمل در کنار پاسخگویان و کارشناسان بهره بگیریم.

اولیائی بیان کرد: پاسخگویی دینی صرفاً ارائه یک جواب کوتاه به یک پرسش نیست، بلکه در بسیاری از موارد نیازمند گفت‌وگو با مخاطب، طرح پرسش‌های تکمیلی، شناخت دقیق مسئله و در صورت لزوم ارجاع فرد به بخش‌های تخصصی دیگر است.

وی گفت: این بخش از فرآیند پاسخگویی همچنان نیازمند حضور و نقش‌آفرینی پاسخگویان انسانی و روحانیون است و فناوری نمی‌تواند به طور کامل جایگزین ارتباط انسانی در چنین فرآیندی شود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: یکی از اهداف اصلی توسعه «دین‌دان» این است که پرسش‌های ساده، پرتکرار و عمومی با سرعت بیشتری پاسخ داده شوند تا پاسخگویان حرفه‌ای و طلاب فاضل فرصت بیشتری برای تمرکز بر مسائل پیچیده و پرسش‌های تخصصی داشته باشند.

اولیائی تصریح کرد: از یک سو نباید ظرفیت پاسخگویان متخصص صرف پاسخ به سوالات تکراری شود و از سوی دیگر نیز بنا نداریم تمام فرآیند پاسخگویی دینی را به هوش مصنوعی بسپاریم و این دو حوزه باید در کنار یکدیگر فعالیت کنند.

روزانه ۱۲ هزار پرسش در مرکز پاسخ داده می‌شود

وی با تشریح فعالیت‌های مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی گفت: این مرکز حدود ۱۸ سال سابقه فعالیت دارد و در طول این سال‌ها مسیر توسعه روش‌های پاسخگویی به پرسش‌های دینی را با توجه به نیازهای روز جامعه دنبال کرده است.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی افزود: این مجموعه در گروه‌های علمی مختلف از جمله کلام و اعتقادات، فقه و احکام شرعی، قرآن و حدیث، تاریخ و سیره، مشاوره و روانشناسی، سیاسی و اجتماعی و همچنین اخلاق و تربیت فعالیت دارد.

اولیائی ادامه داد: خدمات پاسخگویی مرکز تنها به یک شیوه محدود نیست و مخاطبان می‌توانند از طریق تلفن، پاسخگویی مکتوب، سامانه‌های آفلاین و آنلاین، بات‌های فعال در پیام‌رسان‌ها، پست الکترونیکی، صندوق صوتی، پیامک و اکنون هوش مصنوعی، پرسش‌های خود را مطرح کنند.

وی با اشاره به حجم گسترده مراجعات به این مرکز اظهار کرد: به طور متوسط روزانه حدود ۱۲ هزار پرسش توسط پاسخگویان مرکز پاسخ داده می‌شود که نشان‌دهنده حجم بالای نیاز جامعه به دریافت پاسخ‌های دینی است.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی گفت: با وجود این حجم از فعالیت، همچنان تعداد قابل توجهی از پرسش‌ها وجود دارد که امکان پاسخگویی به همه آنها فراهم نمی‌شود و کمبود نیروی پاسخگو و محدودیت‌های بودجه‌ای، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری از جمله چالش‌های موجود در این مسیر است.

«دین‌دان» هر شب با پرسش‌های جدید به‌روزرسانی می‌شود

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: هوش مصنوعی باید به کمک کارشناسان بیاید تا با کاهش حجم فعالیت‌های تکراری، ظرفیت علمی و تخصصی پاسخگویان برای مسائل عمیق‌تر و پیچیده‌تر آزاد شود.

اولیائی ادامه داد: در عصر دیجیتال تلاش مرکز این است که در حوزه پاسخگویی هوشمند جایگاه فعالی داشته باشد و از توان مهندسان و نیروهای متخصصی که با انگیزه و احساس مسئولیت در این مجموعه فعالیت می‌کنند، استفاده شود.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از نیروهای متخصص فعال در این حوزه می‌توانند در شرکت‌ها و مجموعه‌های خصوصی فناوری نیز فعالیت کنند، اما پیوند فعالیت‌های این مرکز با تبلیغ و پاسخگویی دینی، انگیزه‌ای برای حضور آنان در مسیر توسعه فناوری‌های بومی ایجاد کرده است.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی در پایان گفت: چشم‌انداز پیش‌روی مرکز، تبدیل شدن به مرجعی سریع، معتبر و متکی بر فناوری‌های نوین برای پاسخگویی به نیازهای دینی جامعه است و تلاش می‌شود ظرفیت الگوریتم‌های یادگیری عمیق به‌کارگرفته‌شده در «دین‌دان» در آینده برای ارائه خدمات به دیگر نهادها نیز مورد استفاده قرار گیرد.

اولیائی با اشاره به فرآیند به‌روزرسانی سامانه هوش مصنوعی «دین‌دان» افزود: پرسش‌هایی که طی شبانه‌روز در قالب‌های مختلف به مرکز می‌رسد، از تماس‌های تلفنی تا دیگر روش‌های دریافت سوال، به صورت منظم در فرآیند توسعه و تقویت سامانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی گفت: این سامانه هر ۲۴ ساعت یک بار با مجموعه پرسش‌های جدید به‌روزرسانی می‌شود و تلاش بر این است که دانش و توان پاسخگویی آن متناسب با نیازها و سوالات روز مخاطبان توسعه یابد.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به سابقه شکل‌گیری این پروژه بیان کرد: طرح بلندمدت هوشمندسازی پاسخگویی دینی از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و در مراحل مختلف توسعه یافت تا امروز که «دین‌دان» به مرحله‌ای از توانمندی رسیده است که می‌توان ظرفیت‌های آن را در سطح گسترده‌تری معرفی کرد.

اولیائی افزود: توسعه این سامانه همچنان ادامه دارد و رونمایی و معرفی مجدد آن به معنای پایان مسیر نیست، بلکه مرکز در تلاش است قابلیت‌های «دین‌دان» را به صورت مستمر ارتقا دهد.

وی درباره یکی از ویژگی‌های این سامانه تصریح کرد: «دین‌دان» یک هوش مصنوعی کاملاً بومی است و به هوش‌های مصنوعی دیگر، موتورهای جست‌وجو و منابع بیرونی متصل نیست و فرآیند فعالیت آن بر پایه زیرساخت‌های طراحی‌شده در داخل مجموعه دنبال می‌شود.

ظرفیت هوش مصنوعی امکان توسعه پاسخگویی را فراهم می‌کند

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به محدودیت‌های تبلیغاتی این مرکز گفت: در بخش پاسخگویی تلفنی طی حدود پنج سال گذشته تبلیغات عمومی گسترده‌ای نداشته‌ایم، زیرا حتی یک تبلیغ محدود می‌تواند حجم بسیار زیادی از پرسش‌ها را به سمت مرکز هدایت کند.

اولیائی افزود: با توجه به ظرفیت محدود نیروی انسانی، افزایش ناگهانی حجم مراجعات می‌تواند فرآیند پاسخگویی را با مشکل مواجه کند، اما شرایط در حوزه هوش مصنوعی متفاوت است و می‌توان با توسعه زیرساخت‌های فنی، ظرفیت پاسخگویی سامانه را افزایش داد.

وی با بیان اینکه نسل نوجوان و جوان بیش از گذشته از ابزارهای دیجیتال استفاده می‌کند، اظهار کرد: مرکز نیز در سال‌های گذشته تلاش کرده است متناسب با تغییر سبک ارتباطی مخاطبان، شیوه‌های جدید پاسخگویی را در بسترهای مختلف توسعه دهد.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی ادامه داد: هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری‌های روز می‌تواند در قالب یک دستیار هوشمند، ظرفیت تازه‌ای برای پاسخگویی دینی ایجاد کند و دسترسی مخاطبان به پاسخ‌های مورد نیاز را تسهیل کند.

اولیائی تأکید کرد: هدف ما حرکت به سمت استفاده صحیح و هدفمند از فناوری است تا بتوانیم پاسخگویی دینی را متناسب با شرایط عصر دیجیتال توسعه دهیم و در این عرصه از ظرفیت نیروهای بومی و متخصص استفاده کنیم.

توسعه هوش مصنوعی با چالش سخت‌افزاری مواجه است

وی یکی از مهم‌ترین موانع توسعه سامانه‌های هوش مصنوعی در نهادهای دینی را محدودیت در تأمین تجهیزات سخت‌افزاری دانست و گفت: توزیع امکانات موجود در این حوزه متوازن نیست و برخی مراکز برای توسعه فعالیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی با کمبود جدی زیرساخت مواجه هستند.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی افزود: تأمین تجهیزات مورد نیاز برای توسعه این فناوری هزینه‌های بالایی دارد و برای نمونه قیمت یک پردازنده گرافیکی که سال گذشته حدود پنج میلیارد تومان بود، اکنون به حدود ۱۲ میلیارد تومان رسیده است.

اولیائی بیان کرد: افزایش هر واحد از تجهیزات پردازشی می‌تواند در سرعت و کیفیت عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی تأثیر قابل توجهی داشته باشد، اما هزینه بالای تهیه این تجهیزات، توسعه زیرساخت‌ها را دشوار کرده است.

وی خاطرنشان کرد: در برخی مراکز امکانات سخت‌افزاری بیشتری وجود دارد که ممکن است همه ظرفیت آن مورد استفاده قرار نگیرد و توزیع متوازن‌تر امکانات میان نهادهای فعال می‌تواند به توسعه خدمات مراکزی که با حجم بالای مراجعه روبه‌رو هستند، کمک کند.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی گفت: بخش قابل توجهی از پرسش‌های دینی جامعه به سمت این مرکز هدایت می‌شود و توسعه زیرساخت‌های فنی می‌تواند ظرفیت پاسخگویی را متناسب با این نیاز گسترده افزایش دهد.

پاسخگویی هوشمند جایگزین ارتباط روحانیت با مردم نمی‌شود

اولیائی با تأکید بر ضرورت حفظ نقش روحانیت در فرآیند پاسخگویی دینی اظهار کرد: حتی اگر در آینده سامانه «دین‌دان» بتواند روزانه ۵۰ هزار پرسش را پاسخ دهد، برنامه‌ای برای حذف پاسخگویان تلفنی و انسانی وجود ندارد.

وی افزود: ارتباط روحانی و کارشناس دینی با مردم دارای کارکردهایی است که صرفاً با ارائه یک پاسخ متنی قابل جایگزینی نیست و گفت‌وگو و همراهی با مخاطب در حل مسائل، بخشی از مأموریت مرکز به شمار می‌رود.

کد مطلب 6940505

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha